Psoriasis (met de klemtoon op de eerste i) is de medische naam voor de huidziekte "schubziekte". Het woord schubziekte wordt vrijwel niet meer gebruikt; ook in het gewone taalgebruik spreekt men over psoriasis. De naam "schubziekte" verwijst naar de karakteristieke psoriasisplek: rode plekken op de huid, bedekt met schilfers.
Psoriasis is geen moderne welvaartsziekte; er zijn aanwijzingen dat het in het Oude Testament al is beschreven.
Geschat wordt dat tussen de 2 en 3% van de Nederlandse bevolking aan psoriasis lijdt, dat zijn meer dan 300 000 mensen. Dit percentage is wereldwijd ongeveer het zelfde.

Oorzaak
De oorzaak van het ontstaan van psoriasis is tot nu toe maar gedeeltelijk bekend. Zeker is, dat de aanleg tot het krijgen van psoriasis erfelijk is. Of, wanneer, en in welke mate iemand met de erfelijke aanleg de ziekte ook werkelijk krijgt is niet erfelijk bepaald. Zo is het mogelijk, dat geen van beide ouders psoriasis heeft of heeft gehad, terwijl zich de ziekte wel bij hun kind ontwikkelt. Als beide ouders de erfelijke aanleg hebben, zullen 60% tot 70% van de kinderen deze ook hebben. Als één ouder de aanleg heeft, hebben de kinderen 30% kans deze aanleg ook te hebben.
Om de ziekte ook werkelijk te krijgen spelen naast de erfelijke aanleg andere, voor een deel nog onbekende, factoren een rol. Deze uitlokkende factoren kunnen velerlei zijn: verwondingen van de huid, drukplekken op de huid, psychische stress, alcohol en medicijnen, infectieziekten, stofwisselingsziekten, hormonale factoren enz.
In de psoriatische huidafwijkingen worden een aantal eiwitten (arachidonzuur en afgeleide stoffen) in verhoogde mate aangetroffen. Deze stoffen spelen waarschijnlijk een rol bij het ontstaan van de ontstekingsachtige, psoriatische reactie van de huid.

Effect
Bij psoriasis "wandelen" de cellen van de bovenste huidlaag (de epidermis) zeven maal zo snel als bij een normale huid naar de huidoppervlakte. De huid van gezonde mensen vernieuwt zich in 26 tot 27 dagen, terwijl dat bij psoriasispatiënten in 6 tot 7 dagen gebeurt. Als gevolg hiervan vormen deze huidcellen glanzend witte schilfers op sterk doorbloede rode plekken. Dit soort plekken treedt bij ongeveer 97% van de psoriasispatiënten op (de psoriasis vulgaris). Bij atypische verschijnselen kan het echter heel moeilijk zijn de ziekte vast te stellen Daarom moet de diagnose ook altijd door een huidarts worden gesteld of bevestigd. Niet alle schilferende huidafwijkingen is psoriasis!

Diagnose
Karakteristieke verschijnselen zijn:

• rode vlekken
• droge in zilverachtig glanzende schilfering, die min of meer vast zit
• om de vlekken zit een smalle rode rand
• daaromheen vaal nog een smallere, wat blekere rand.

De schilfers laten in het begin niet gemakkelijk los, maar zijn met een vingernagel los te maken. Daaronder kan ook van de eronder liggende rode plek vaak een heel dun velletje losgemaakt worden. Dit laatste vliesje, bestaande uit de onderste laag cellen van de opperhuid, vormt de grens met de daaronder liggende bindweefsellaag. Als men dit vliesje kan verwijderen, is dat typisch voor psoriasis. Men ziet dan kleine bloedende puntjes, net als men bij schaafwondjes soms ziet.

Beloop

Psoriasis kan op elke leeftijd optreden, maar komt zelden voor bij zuigelingen. Vaak komen de eerste verschijnselen tijdens de puberteit of tussen de leeftijd van 40 en 50 jaar. De ziekte kan bij iedere patiënt heel verschillend verlopen; vaak in aanvallen, met perioden met meer en perioden met minder verschijnselen. De ziekte kan eenmalig optreden, of zeer langdurig aanwezig zijn. In het najaar en in het voorjaar zijn er vaak de meeste verschijnselen.
Bij ongeveer 25% van de psoriasispatiënten treedt vaak een spontane verbetering van de verschijnselen op. Dit gegeven is soms de oorzaak van enthousiaste meldingen van dubieuze wondermiddelen en methoden.
Iedere psoriasispatiënt heeft zijn of haar eigen psoriasis, die bij de huidige stand van de wetenschap niet genezen kan worden. Het doel van de behandeling is een zo lang mogelijke periode zonder belastende huidverschijnselen, jeuk of gewrichtsklachten te bewerkstelligen.

Aandachts punten

Psoriasis is n i e t besmettelijk, maar vaak wel zichtbaar en beantwoordt niet aan het ideaal van een gezonde huid.

De omgeving reageert vaak afwijzend, of de betrokken patiënt denkt dat de omgeving afwijzend reageert. Leren omgaan met de eigen ziekte betekent: zich realiseren van mogelijke problemen in het gezin, bij de partner, omtrent seksualiteit en in het beroepsleven. Goede informatie over het ziektebeeld in al zijn facetten is daarvoor heel belangrijk.

Wat de patiënt zich moet realiseren

Iedere psoriasis is weer verschillend. Wat mij helpt hoeft een ander niet te helpen, en andersom.
Er zijn veel verschillende therapiemogelijkheden.
Elke behandeling heeft ook risico's.
Als U voor een therapie gekozen heb, accepteert U dat risico.
Welke behandeling voor U het beste is, moet U met of zonder de behandelend arts afwegen.
Psoriasis is bij de huidige stand van de geneeskunde nog niet te genezen.
Ik moet met mijn psoriasis leven.